Những tín hiệu tích cực với xuất khẩu gạo

2018-04-13 08:49:51 admin

DN&TH; Xuất khẩu (XK) gạo có nhiều khả quan trong hơn hai tháng đầu năm 2018. Song song với số lượng gia tăng, chất lượng cũng đã được cải thiện đáng kể và có thể cạnh tranh với gạo Thái Lan và một số nước khác trên thế giới...


Tăng cả lượng và chất

Theo số liệu thống kê vừa được Bộ NN&PTNT công bố, 2 tháng đầu năm, XK gạo của Việt Nam đạt 900 nghìn tấn – tương đương khoảng 440 triệu USD, tăng 21% về khối lượng và tăng 39,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2017. Tính từ đầu năm đến nay, Philippines đứng ở vị trí số 1 về thị trường nhập khẩu gạo của Việt Nam với gần 27% thị phần, tiếp theo là thị trường Trung Quốc với 23,5% thị phần, tiếp theo là Angola, Bangladesh... Với những tín hiệu khả quan trên, đại diện Bộ NN&PTNT cho rằng, kể từ đầu năm đến nay tình hình XK gạo rất tốt. Hiện giá gạo XK của Việt Nam đang cao hơn Thái Lan. Nếu như giá gạo XK bình quân trong năm 2016 chỉ đạt 435 USD/tấn thì năm 2017 là 450 USD/tấn. Nhưng giá gạo trong đợt XK đầu năm 2018 đạt mức 475 USD/tấn.

Đánh giá về nguyên nhân khiến XK gạo của Việt Nam tăng mạnh ngay từ những tháng đầu năm, các chuyên gia cho rằng đó là sự thay đổi cơ cấu XK, cũng như chất lượng gạo được tăng lên. Theo các chuyên gia, trước đây, Việt Nam chủ yếu XK gạo thường IR 50404. Nhưng hiện tại, gạo XK phần lớn là loại gạo ngon. Năm 2017, tới 81% gạo XK là gạo nếp, tám thơm, gạo jasmine...

Có thể nói, định hướng nhiều năm tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo nhằm nâng cao chất lượng gạo của Việt Nam đã bước đầu có hiệu quả. Trong 3 đến 4 gần đây, Việt Nam đã xây dựng được cơ cấu giống lúa chất lượng cao chiếm tới 80%. Quan trọng hơn cả là trong việc đấu giá gạo hiện nay, DN các nước cùng tham gia đấu giá công khai với DN Việt Nam. Đặc biệt, những năm gần đây chất lượng gạo Việt đã có những cải tiến đáng kể, thì ngược lại chất lượng gạo của các nước khác lại gần như không cải tiến nhiều. Đây chính là điều quan trọng  giúp cho gạo XK của Việt Nam tăng sức cạnh tranh hơn.

Vẫn chưa hết lo

Theo đánh giá của các chuyên gia, gạo là mặt hàng XK truyền thống và duy trì đà tăng trưởng ổn định trong 3 đến 4 năm trở lại đây. Năm 2016, Việt Nam XK 4,8 triệu tấn,  tương đương 2,1 tỷ USD. Năm 2017, sản lượng và giá trị XK gạo lần lượt là 5,8 triệu tấn và 2,6 triệu USD. Với đà XK trong những tháng đầu năm 2018, có thể khẳng định, ngành lúa gạo Việt Nam đang có nhiều thuận lợi để khẳng định vị thế của mình trên “bản đồ” XK gạo thế giới.

Tuy nhiên, song song với những kết quả đạt được thời gian qua, các chuyên gia cho rằng ngành lúa gạo Việt Nam vẫn chưa hết lo. Bởi hiện nay khâu chế biến sản phẩm gạo của Việt Nam vẫn còn thấp so với khu vực và thế giới. Cụ thể, tại hội chợ lúa gạo diễn ra ở Thái Lan hồi tháng 5/2017, điểm dễ nhận thấy nhất đó là gạo Việt vẫn còn kém nhiều so với gạo Thái Lan về mức độ đa dạng hoá sản phẩm. Cũng như vấn đề chất lượng, mẫu mã cũng cần phải được quan tâm hơn nữa thì mới có thể tiếp tục cạnh tranh lâu dài với các nước khác.

Các chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất của ngành lúa gạo Việt Nam hiện nay vẫn chính là vấn đề xây dựng thương hiệu. Để tạo thương hiệu cho một nông sản, các quốc gia trên thế giới thường chỉ cần khoảng thời gian khoảng 10 năm. Nhưng Việt Nam đã XK gạo được hơn 20 năm, vậy mà hiện vẫn chưa có một thương hiệu trên thế giới – đây thực sự là một vấn đề rất cần được quan tâm.

Hiện logo thương hiệu gạo quốc gia đã được phê duyệt và các nhà quản lý đang  nỗ lực hoàn thành để có một cơ chế quản lý được tốt nhất. Thời gian qua, nhằm phát triển ngành gạo các nhà quản lý đã đưa ra nhiều giải pháp, nhiều cơ chế nên đã xuất hiện không ít DN tư nhân quan tâm đến lĩnh vực chế biến, sản xuất gạo. Theo các chuyên gia, tuy các giải pháp đồng bộ không thể đem lại kết quả trong ngày một ngày hai. Song với sự tiếp cận vấn đề từ nhiều phía như: chế biến, xây dựng thương hiệu, tổ chức thị trường… cùng với sự vào cuộc của các cấp ngành, các DN, nhất là những tập đoàn lớn, hy vọng các khó khăn nội tại sẽ dần được giải quyết để gạo XK của Việt Nam tiếp tục bay xa.

 Nam Khánh

Theo thống kê của ngành lúa gạo, năm 2016, bình quân gạo Việt Nam XK giá khoảng 435USD/tấn; sang năm 2017 lên 450USD/tấn, và tháng 1 - 2018 lên 475USD/tấn. Lượng gạo XK trong 2 tháng đầu năm 2018 được 861.000 tấn, với 419 triệu USD, tăng 17% về khối lượng và 34% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Cơ cấu gạo XK chất lượng cao vẫn chiếm chủ yếu, gạo thường không quá 20%. Dựa trên tình hình XK gạo trong năm 2017 là 5,8 triệu tấn và căn cứ hợp đồng XK gạo của các DN, Bộ NN-PTNT dự kiến tình hình XK gạo năm 2018 theo đà tăng trưởng có thể lên đến 6,5 triệu tấn.